القاضي سعيد القمي

مقدمه 38

اسرار العبادات و حقيقة الصلوة ( فارسى )

از مفسرين منكر نبوت لقمانند ودر باب نبوت لقمان سخن باختلاف گفته برخى أو را پيغمبر دانسته وگروهى أو را فقط حكيم دانند با آنكه حكم ومواعظ أو عنوان سوره‌ايست در قرآن مجيد گويند بحسن فكرت وبحكم حكمت قبول نبوت كه لازمه آن حكومت است نفرموده گويند مخير شد ميان قبول نبوت وحكمت عرضه داشت اگر مخير هستم سلامت وعافيت مرا محبوب‌تر تا دچار بلاى قضا شدن حضرت أمير المؤمنين عليه السلام بشريح فرمود جلست مجلسا لا يجلسه الا نبي أو وصى أو شقى بفرموده دانشمندان مقصود تحذير از حكومت ومفاد فرار از قضاوت است يعنى تا بوجوب عيني وكفائي نرسد دورى گرفته واحتراز جويد دانشمند تا طي مقام بلند ودرجه ارجمند اجتهاد وفتوى وفقاهت نكرده باشد به پايهء قضاوت نمىرسد بگفته شهيد أول در لمعه وفي الغيبة ينفذ قضاء الفقيه الجامع لشرائط الافتاء محقق دانشمند ملا محمد باقر سبزوارى در روضة الأنوار عباسى در فصل آداب ملوك در سلوك با علما فرمايد پادشاه بايد در نصب قضات وحكام شرع دقت نظر نشان دهد ونظام أمور ملك وملت را در أطراف وجوانب مملكت اهتمام تمام لازم داند چه أمور مالي وعرض وناموس وجان ونسب ومواريث مسلمانان بسته وپيوسته به آراء واحكام آنهاست وپادشاه آنان را صاحب اختيار يتيمان وغائبان ومجانين وعاجزان قرار داده هر تقصيري كه از ايشان درين أبواب صادر شود وخلاف حق وعدالت كه ارتكاب كنند قسمتى از عذاب وكيفر پادشاه را بود كه سبب بوده است چه منصب قضا وداورى وحكومت شرعيه كارى بس خطير بود سپس چند حديث در باب خطر واهميت قضا آورده وفرموده است بنا بر اين بر پادشاه لازم است شخصيت‌هاى لايق براي اين مقام انتخاب فرمايند تا از قبيل قاضى حلّه نباشد . في محكمة الحلة قاض وله * في اكل مواريث يتامى وله ان رمت عدالة فقم عدله * من عدله رآهما عدله از نظر أدبي اين صنعت را جناس ناميده‌اند ودر اين شعر صنعت اقتباس است وقاض لم تمض احكامه * واحكام زوجته ماضية فيا ليته لم يكن قاضيا * ويا ليتها كانت القاضية